Jednačenje po zvučnosti K -> G

User avatar
cHr0mChIk
Posts: 335
Joined: 2015-07-01, 11:46
Real Name: Filip Chromčík
Gender: male
Location: Vojvodina, Serbia
Country: RS Serbia (Србија)

Jednačenje po zvučnosti K -> G

Postby cHr0mChIk » 2016-07-24, 1:19

Potrebni su mi primeri jednačenja po zvučnosti, kada bezvučno K prelazi u G.
Jedina dva moguća primera koja sam mogao da pronađem jesu:

burek -> buregdžinica
i
velik dan -> Veligdan

Da li može neko da mi pomogne, i da mi da još neki primer? bio bih mu/joj veoma zahvalan (ako uopšte i postoji još neki slučaj takvog jednačenja)
:D
وَقَالُوا لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ ۗ تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

User avatar
kibo
Posts: 6942
Joined: 2003-12-16, 18:35
Gender: male
Country: RS Serbia (Србија)

Re: Jednačenje po zvučnosti K -> G

Postby kibo » 2016-07-24, 13:13

Pravopis MS navodi primere svagdašnji (svak+dašnji) i Magbet (Macbeth).

Postoji i tzv. progresivno jednačenje po zvučnosti, tipa mozak > mozga, gde se drugi suglasnik jednači prema prvom. Mada to je samo sinhronijski, tj. u savremenom jeziku. U praslovenskom ta reč je bila *mozgъ. Drugi primer za ovo je drozak-drozga (vrsta ptice).
Goals:
[flag=]es[/flag] ➜ C1 (DELE)
[flag=]de[/flag] ➜ B2 (Goethe-Zertifikat) / C1
[flag=]sv[/flag] ➜ B1/B2

User avatar
cHr0mChIk
Posts: 335
Joined: 2015-07-01, 11:46
Real Name: Filip Chromčík
Gender: male
Location: Vojvodina, Serbia
Country: RS Serbia (Србија)

Re: Jednačenje po zvučnosti K -> G

Postby cHr0mChIk » 2016-08-31, 21:40

Hvala na odgovoru. Nabavio sam u međuvremenu i pravopis MS.. :D

Hmm... ne bih se složio da je mozak -> mozga jednačenje K -> G.. zato što bi u tom slučaju bilo i drugih primera toga. Kod reči koje se završavaju sa "-zak", vrši se standardno jednačenje po zvučnosti.
Npr. "odrezak" -> "odreska" ; "svezak" -> "sveska" ; "silazak" -> "silaska" ; itd.
(iako postoje reči kod kojih a nije nepostojano, npr. "brzak" -> "brzaka" itd.)

ali ovo je jedini slučaj. Razlog zbog kojeg je u genitivu "g", a u nominativu "k" je baš taj što je u Praslovenskom, kao i u Staroslovenskom, tu bilo slovo "g", koje je prešlo u k usled takozvanog "finalnog obezvučenja" (Staroslovenski: "мозгъ", Praslovenski: *mozgъ) - isti slučaj je i sa pticom (дрозгъ).

Dakle, u genitivu to "g" nije bilo finalno, i zato je i dalje ostalo "g", dok je u nominativu prešlo u "k". :)
وَقَالُوا لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ ۗ تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

User avatar
cHr0mChIk
Posts: 335
Joined: 2015-07-01, 11:46
Real Name: Filip Chromčík
Gender: male
Location: Vojvodina, Serbia
Country: RS Serbia (Србија)

Re: Jednačenje po zvučnosti K -> G

Postby cHr0mChIk » 2016-12-14, 1:59

Napokon sam pronašao jedan lep primer jednačenja po zvučnosti, iz K u G:

kdunja -> gdunja
iako se u modernom jeziku češće koristi oblik "dunja" - i oblik "gdunja" je i dalje u upotrebi, barem u srednjebanatskom okrugu, odakle sam ja.

Praslovenski: *kъdunja -> staroslovenski: къдунꙗ (kǔdunja) -> кдуња (kdunja) -> гдуња (gdunja)

* Postojala je takođe i verzija sa "lj" umesto "nj".
(češki: kdoule; bugarski: дюля (djulja); ruski, ukrajinski: дуля (dulja); poljski, slovački: dula)

Ali je verzija sa "nj" starija, jer je reč, uvezenica iz latinskog "cydonia". :D
وَقَالُوا لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ ۗ تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

User avatar
cHr0mChIk
Posts: 335
Joined: 2015-07-01, 11:46
Real Name: Filip Chromčík
Gender: male
Location: Vojvodina, Serbia
Country: RS Serbia (Србија)

Re: Jednačenje po zvučnosti K -> G

Postby cHr0mChIk » 2016-12-31, 16:58

I naravno, gruška -> kruška :D
وَقَالُوا لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ ۗ تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ


Return to “Bosnian/Croatian/Serbian (Bosanski/Hrvatski/Српски)”

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 4 guests