Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Moderator: kevin

User avatar
linguoboy
Posts: 20499
Joined: 2009-08-25, 15:11
Real Name: Da
Location: Chicago
Country: US United States (United States)

Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby linguoboy » 2013-01-25, 20:58

Hia hän mir efange e Dräd, wu fir Gschbrööch in und über unsri bliebdi Alemannischi Dialägd bschdimmd isch.

I han scho e Froog fir eich über di Rächtschribig. Chlobig gsait, gits zwo Dendänze: d Oriändiärig am Schrifdditsche und d Oriändiärig ar Usschbrooch. In welr gän ihr dr Vorzug und wägedwaa? I gib zue, i oriändiär mi allbott ar Usschbrooch, do s dr Schbrooch en usgbrägda Usseh vrlehnd, gäll?
"Richmond is a real scholar; Owen just learns languages because he can't bear not to know what other people are saying."--Margaret Lattimore on her two sons

User avatar
krustenkaese
Posts: 25
Joined: 2013-01-22, 0:16
Real Name: Patrick Côté
Gender: male
Location: Baden
Country: CH Switzerland (Schweiz / Suisse / Svizzera / Svizra)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby krustenkaese » 2013-01-25, 23:07

Demfall ;)

Ich ha mech gfroget, was es eigentlech för Literatur öber d'alemannische dialäkt get, also, öber d'schprochgschecht vo eusne schprochene. Es wörd mech scho interessiere, was för vorgäng do am werch gsi send, vorallem bi dene Walliser det onde... das tönt jo ganz obskur dete.

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-25, 23:35

I glaub i ben nächer am Schriftdeitschë. Zom Beispiel dät i Aussprôch schreibë on net Ausschbrôch. Wenn ebber au bloß a klois bissle Ôhneng vom Schwäbischë hat, nô weiß'r wie des gschwätzt gheert. Mr musses jô net no schwerer zom Läsë machë wie's eh scho isch.

Aber deswägë schreibe eigentlich au älle 'ei' und 'au' gleich on dô isch scho nemme so klar wie mr's schwätzt, wemmr net recht Schwäbisch kô. I glaub, des "Problem" hend ihr bei eire Dialekt gar net, oder?

User avatar
krustenkaese
Posts: 25
Joined: 2013-01-22, 0:16
Real Name: Patrick Côté
Gender: male
Location: Baden
Country: CH Switzerland (Schweiz / Suisse / Svizzera / Svizra)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby krustenkaese » 2013-01-26, 0:02

kevin wrote:I glaub i ben nächer am Schriftdeitschë. Zom Beispiel dät i Aussprôch schreibë on net Ausschbrôch. Wenn ebber au bloß a klois bissle Ôhneng vom Schwäbischë hat, nô weiß'r wie des gschwätzt gheert. Mr musses jô net no schwerer zom Läsë machë wie's eh scho isch.

Aber deswägë schreibe eigentlich au älle 'ei' und 'au' gleich on dô isch scho nemme so klar wie mr's schwätzt, wemmr net recht Schwäbisch kô. I glaub, des "Problem" hend ihr bei eire Dialekt gar net, oder?


Jo, das chonnt natörlech of d'person drufah... mer händ jo kei schtandartisierti schreftschproch. Das met em "sch" macht eigentlech sösch niemert won ech kenne, das hani sälber erfonde :) well wenns kei offizielli schreftschproch get, denn mues mer so schriibe wie mer "schnorrt" (= rede, ned secher, öb mer das i euchere gägend au kennt). Ond ich pass mech secher ned a d'dütschi schreftschproch ah ond belohne das bimene s :wink:

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-26, 10:47

Eigentlich isch's scho logischer wemmr's "sch" emmr schreibt (on des hanne eigentlich au scho oft gsäë). I schreib's halt nô, wenn's em Deitschë sonscht "s-t" gschwätzt werdë dät, aber wemmr sich oin denkt wo koi Deitsch kô, nô wär's fir den sicher ë komische Regel. Beim e on ä isch's eigentlich grad's gleiche. Dô schreibe's ä eigentlich au bloß wenn's net em Deitschë eh scho so gschwätzt wird. Bloß kennet halt normal älle wo's läset eh Deitsch, on nô isch halt d'Frôg, ob net 's ologischere besser zom Läsë isch weil's gwohnter isch.

Wone mr no net ganz sicher ben isch wasse mit Laut mach wo's em Deitschë gar net gibt. 's wichtichschde sen nadierlich die, wone 'ë' on 'ô' drfir gnomme han (en andere Gegendë dädet se no ë 'â' brauche). Des middem 'ë' macht sonscht eigentlich au koiner, aber i fend, 'a' on 'e', wo oft gschriebë werdet, sen oifach z'weit drnäbë. Schwiericher fend i aber eigentlich 's 'ei'. Wenne des logisch schreibë wellt, misste's eigentlich fir des nemme wo bei eich zomë 'ii' worde isch on älles andre mitmë 'ai' schreibë. Aber des wär nô au widder anderscht wie dr Rescht von dr Welt schreibt.

Aber vielleicht isch's greeßere Problem no die zammëzogene Werder. Bei deim "bimene" hanne echt gschwend iberlegë misse - on i weiß genau, dass i au en Haufë drvo eibaut han, weil mr's oifach net gscheit anderscht schreibë kô, ohne dass mr ebbes en dr Mitte ausënanderreißt.

's isch halt älles net so oifach. ;)

wie mer "schnorrt" (= rede, ned secher, öb mer das i euchere gägend au kennt)

Noi, bei ons wird bloß gschwätzt.

User avatar
krustenkaese
Posts: 25
Joined: 2013-01-22, 0:16
Real Name: Patrick Côté
Gender: male
Location: Baden
Country: CH Switzerland (Schweiz / Suisse / Svizzera / Svizra)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby krustenkaese » 2013-01-26, 17:15

Jo, s'schwiizertütsch het no vell settigi kontraktione, wo ebe i andere alemannische dialäkt ned so oder z'mendescht ned so vell vorchömed. Z.B. ebe "bimne" = "bei einem", "hani" = "hab ich", "beni" = "bin ich", usw. usw.

So unphonetisch esch mini "schriibwiis" eigentlech gar ned. Wenn du usschpräche wölle wördsch, was ich do schriibe, wörd ich's öppe so zämefasse:
ch = [χ] (schtemmlose uvulare frekativ)
k = [kχ] (wie obe aber met k)
ei = [æi]
ä = [æ]
e = mängisch (manchmal) [ɛ], mängisch [e], mängisch [ə]
r = [r], amigs (manchmal) [ʀ] - das chonnt of de sprächer drufah.
Vokal metemne "h" werdet aschpiriert usgschproche (z.B. "gohne" = ich gehe; "afoh" = anfangen/beginnen)

Das wäri gläb so ongefähr s'wechtigschte... ond natörlech esch das au ned perfekt ond loht par sache osser acht. Aber es funktioniert so halbe.

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-28, 20:23

krustenkaese wrote:Jo, s'schwiizertütsch het no vell settigi kontraktione, wo ebe i andere alemannische dialäkt ned so oder z'mendescht ned so vell vorchömed. Z.B. ebe "bimne" = "bei einem", "hani" = "hab ich", "beni" = "bin ich", usw. usw.

Mir hen die scho au, aber 's sen halt net ganz d'gleiche: beimë, hanne, benne.

User avatar
krustenkaese
Posts: 25
Joined: 2013-01-22, 0:16
Real Name: Patrick Côté
Gender: male
Location: Baden
Country: CH Switzerland (Schweiz / Suisse / Svizzera / Svizra)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby krustenkaese » 2013-01-28, 20:41

Ahjo, ond was ech au no schpeziell fend im schwiizertütsch esch dass mer als präposition zom ergendwo anegoh ned "nach" nämed, sondern "of" ( = auf), z.B. "Ech gohne of Bade". Ehnlech eschs wemmer ergendwo esch, denn seit mer "z'" ( = zu; [ts]), z.B. "Ech be z'Bade". Leider schterbt au das chli us, jetz wo d'lüüt emmerswie meh tütsch schnorred :|

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-28, 21:01

Des isch bei ons normal ë langweilichs nôch/en.

Aber dô drzu fallt mr ei: Mir ganget ge schaffë. I han môl gläse, dass des "ge" 's gleiche isch wie's hochdeitsche "gen".

User avatar
linguoboy
Posts: 20499
Joined: 2009-08-25, 15:11
Real Name: Da
Location: Chicago
Country: US United States (United States)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby linguoboy » 2013-01-28, 21:12

krustenkaese wrote:Ahjo, ond was ech au no schpeziell fend im schwiizertütsch esch dass mer als präposition zom ergendwo anegoh ned "nach" nämed, sondern "of" ( = auf), z.B. "Ech gohne of Bade". Ehnlech eschs wemmer ergendwo esch, denn seit mer "z'" ( = zu; [ts]), z.B. "Ech be z'Bade".

Des isch au nitt anderschd als im Badische. "Hitt bini z'Friburg, aba morn frueh fahr i uf Basel go-ne Usschdellig aaluege."
"Richmond is a real scholar; Owen just learns languages because he can't bear not to know what other people are saying."--Margaret Lattimore on her two sons

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-28, 21:31

linguoboy wrote:Des isch au nitt anderschd als im Badische.

Bei eich echt net "wie"?

On mr secht dô ao Badisch zom Dialäkt? Weil wenn i "baddisch" heer, nô denk i emmr an des wo mr en "Kallsruh" schwätzt.

User avatar
linguoboy
Posts: 20499
Joined: 2009-08-25, 15:11
Real Name: Da
Location: Chicago
Country: US United States (United States)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby linguoboy » 2013-01-28, 22:06

kevin wrote:
linguoboy wrote:Des isch au nitt anderschd als im Badische.

Bei eich echt net "wie"?

Joh, "wie" wär wohrschints besser gsii. (Ihr wisse, i be doch nitt kei Mueddaschbrööchla, gäll?)

kevin wrote:On mr secht dô ao Badisch zom Dialäkt? Weil wenn i "baddisch" heer, nô denk i emmr an des wo mr en "Kallsruh" schwätzt.

Z'Friburg in d'r Gegnig nennt mer d'Ortsschbrooch eifach "Badisch". "Südbadisch" wär halt e gnaure Bezeichnig.
"Richmond is a real scholar; Owen just learns languages because he can't bear not to know what other people are saying."--Margaret Lattimore on her two sons

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-28, 22:23

linguoboy wrote:Joh, "wie" wär wohrschints besser gsii. (Ihr wisse, i be doch nitt kei Mueddaschbrööchla, gäll?)

Scho klar, aber du kennsch's Südbadische wahrscheinlich trotzdem besser wie i, deswäge dure me schwär drmit, des zom verbesserë. I merk's halt bloß, wenn mr ebbes komisch vorkommt. I hett jetzt ao "koi Muedersprôchler net" gsa, aber solange mr net sicher sei kô, dass d'Wortstellong in Freiburg net wirklich so isch, traue me net recht 's durchzomstreichë.

Z'Friburg in d'r Gegnig nennt mer d'Ortsschbrooch eifach "Badisch". "Südbadisch" wär halt e gnaure Bezeichnig.

Jô, basst scho. Widder was glernt. ;)

User avatar
linguoboy
Posts: 20499
Joined: 2009-08-25, 15:11
Real Name: Da
Location: Chicago
Country: US United States (United States)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby linguoboy » 2013-01-28, 22:49

kevin wrote:I hett jetzt ao "koi Muedersprôchler net" gsa, aber solange mr net sicher sei kô, dass d'Wortstellong in Freiburg net wirklich so isch, traue me net recht 's durchzomstreichë.

Han i selba gschribe znächschd, drno han i aba zwiifelt. S isch vill zue lange, sider i z'Friburg bi gsi. I muess mol versueche, e baar Schbroochbartna ufzedribe, ebb i mehr verschwitze, wie i jemols gwusst ha.
"Richmond is a real scholar; Owen just learns languages because he can't bear not to know what other people are saying."--Margaret Lattimore on her two sons

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-28, 22:57

's isch wahrscheinlich net so oifach, en Sprôchpartner fir en Dialekt zom fendë, dô isch d'Auswahl net so groß. I ben zwar näch gnug drannë, dasse's merk wenn ebbes net ganz basst, aber dei Südbadisch däde dr trotzdem bloß versauë.

User avatar
linguoboy
Posts: 20499
Joined: 2009-08-25, 15:11
Real Name: Da
Location: Chicago
Country: US United States (United States)

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby linguoboy » 2013-01-29, 2:47

kevin wrote:I ben zwar näch gnug drannë, dasse's merk wenn ebbes net ganz basst, aber dei Südbadisch däde dr trotzdem bloß versauë.

Aber besser versaut wie dodal verloregange!
"Richmond is a real scholar; Owen just learns languages because he can't bear not to know what other people are saying."--Margaret Lattimore on her two sons

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-01-29, 8:51

Wennd moinsch - an mir liggt's net. Sechsch halt, wenne dr helfë kô.

Schwarzrat
Posts: 159
Joined: 2011-12-29, 17:50
Real Name: d

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby Schwarzrat » 2013-02-01, 8:14

Bi uns het a Schprochwìssaschàftler ebbis eber d'Dialäktschrìft gschrieba. S'ìsch "Methoda Orthal" gnännt. ìch fìnd as gànz pràktìsch !

www.orthal.fr/index_alsMul.html (do gìbt's meh erklärunga)
Native : [flag]fr[/flag] [flag]gsw[/flag] (alsatian - no problem in comprehension... to use it, that's something else... -)
Upper Intermediate : [flag]en[/flag]
Intermediate : [flag]de[/flag]
Beginner : [flag]tr[/flag]
Wanderlust : [flag]yih[/flag] (western yiddish) [flag]az[/flag] [flag]kk[/flag] [flag]uz[/flag] [flag]ku[/flag]

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-02-01, 10:02

Sieht ë bissle ogwohnt aus, aber gôht eigentlich ganz gut zom Läse. Letschtendlich braucht mr oifach ë Schreibeng fir älle Laut wo dr Dialäkt hat, on wemmr en Standard fir so ebbes hat, nô kô mr'n ruhig au nemmë.

kevin
Language Forum Moderator
Posts: 1595
Joined: 2012-03-29, 11:07
Gender: male
Country: DE Germany (Deutschland)
Contact:

Re: Alemmanic (Schwäbisch, Badisch, Schwyzerdütsch, u.s.w.)

Postby kevin » 2013-02-05, 21:05

Koiner meh dô? :(

Gell, mir briëchdët ë Thema? Oi Sach wo mi indressierë dät, ob's en eire Dialäkt gsongene Musik gibt wo mr kennë sott. I ben môl gspannt, was ihr dô so kennët.

I fang ëmôl mittem Wolle Kriwanek ô: Wolle Kriwanek - Ufo (I hoff, ihr vrstandet's so, weil Tekscht isch bei dem Video jedëfalls koiner drbei)


Return to “German (Deutsch)”

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest